رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت:

حفظ باغات قصردشت نیازمند تعامل چند سویه است

رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت شهرداری شیراز معتقد است که برای حفظ مجموعه باغات قصردشت نیازمند تعاملی چندسویه با حوزه های درون شهرداری و نهادها و سازمان های ذیربط خارج از مجموعه شهرداری همچون استانداری، جهاد کشاورزی، اوقاف، محیطزیست، باغداران، بخش خصوصی و سمن ها هستیم.


به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شهرداری شیراز، مرجان کریم‌پور شیرازی با بیان اینکه محدوده کنونی حوزه استحفاظی باغات قصردشت که از مجموعه حوزه باغات قصردشت در طرح تفصیلی سال 1368 شهر شیراز تبعیت می‌کند، از شمال، روستای دینکان و منصورآباد، از غرب  بلوار چمران شمالی و محمودیه غربی، چمران جنوبی تا چهارراه زرگری و در ادامه بلوار شهید مطهری تا میدان مطهری و قدوسی غربی، میدان معلم، خیابان فرهنگ‌شهر، مجموعه کوه‌های دراک، کمربندی و سجادیه را دربرمی‌گیرد، گفت: محدوده باغات قصردشت یک محدوده کاملاً به‌هم پیوسته نیست. به عنوان مثال بخش‌هایی از باغات در محدوده شمالی خیابان میرزای شیرازی شرقی، پهنه جنوبی قدوسی غربی، بخش‌هایی از خیابان ایمان شمالی، محدوده شرقی بولوار چمران شمالی از محمودیه به سمت میدان دانشجو در حوزه استحفاظی باغات قرار ندارند.
وی با اشاره به اینکه مساحت مجموعه باغات قصردشت بر اساس طرح مصوب شورای‌عالی شهرسازی و معماری کشور که در سال 1379 ابلاغ شده، حدود 1400 هکتار است و طبق طرح مذکور به پنج گروه تقسیم‌بندی شده است، افزود: بر این اساس در محدوده حدود 770 هکتاری از گروه یک هرگونه ساخت‌وساز، تفکیک و تغییر کاربری ممنوع است. گروه دو حریم کمربندی را دربرمی‌گیرد. گروه سه شامل بافت روستایی موجود در باغات مثل دینکان و مهدی‌آباد است که ازطرح ساماندهی مصوب مستقل خود تبعیت می‌کند، اما ممنوعیت توسعه دارد. گروه چهار نیز ساخت‌وسازهای مسکونی هستند که پیش از تشکیل ستاد آبادگری باغات قصردشت در باغ‌ها وجود داشته‌اند و ضابطه آنها حفظ وضعیت موجود است و امکان توسعه ندارند. گروه پنج نیز پلاک‌هایی هستند که پس از طی مراحل قانونی تصویب و پرداخت هزینه خدمات، قابلیت تغییر کاربری به مسکونی را پیدا می‌کنند و درآمد ناشی از تغییر کاربری آنها، صرف تملک و حفظ و نگهداری باغات گروه یک می‌شود. گروه پنج شامل باغاتی در محدوده پشت بیمارستان دنا، کوچه 28 صرافی و منشعبات آن تا خیابان قدوسی غربی و جبل دراک است. محدوده این پهنه‌ها بر اساس نقشه طرح ساماندهی باغات قصردشت مصوب توسط شورای‌عالی معماری و شهرسازی مشخص شده و مبنای عمل اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت است.
رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت خاطرنشان ساخت: تمامی درخواست تغییر کاربری‌های گروه پنج باید در کمیسیون ستاد، کارگروه و شورای برنامه‌ریزی استان مطرح و در مورد آنها تصمیم‌گیری شود و در این فرآیند اگر اعضای مراجع تصویب، براساس مستندات تشخیص دهند که پلاکی دارای درختان یا بافت سبز و سرزنده نیست و شرایط لازم را دارد، با تغییر کاربری پلاک موافقت می‌کنند. در حال حاضر موارد زیادی وجود دارد که با آنکه جزو باغات گروه پنج هستند، اما به دلیل اینکه امکان حفظ و نگهداری آنها وجود دارد، با تغییر کاربری باغ موافقت نشده است.
 
کریم پور شیرازی با بیان اینکه اگر پلاکی جزو گروه یک باغات باشد، اما به صورت باغ نباشد و تبدیل به زمین خشک هم شده باشد، مالک براساس ضوابط و قوانین ملاک عمل شهرداری متعهد به کاشت درخت، پرداخت جریمه و احیای باغ طی روال قانونی می‌شود و امکان تغییر کاربری آن به هیچ عنوان وجود ندارد، افزود: حتی اگر باغی واقع در گروه یک آتش بگیرد، یا در اثر خشکسالی بافت گیاهی آن از بین برود و منابع آبیاری باغ نیز به اندازه کافی وجود نداشته باشد، بر اساس ضوابط ملاک عمل به او اجازه تغییر کاربری داده نمی‌شود. همچنین اگر مالکی به عمد باغش را خشک کند، آتش بزند و...، به این امید که مجوز تغییر کاربری آن را دریافت ‌کند، مشمول جریمه و طی روال قانونی می‌شود. این بدین معناست که قاضی در صورت تشخیص عدم صلاحیت و شایستگی مالک برای حفظ باغ، می‌تواند باغ را از مالکیت او خارج کند، در اختیار شهرداری قرار دهد و شهرداری مکلف به احیا و نگهداری از باغ خواهد شد.
وی عنوان کرد: باغات خارج از حوزه استحفاظی مجموعه باغات قصردشت، از ضوابط ملاک عمل این محدوده تبعیت نمی‌کنند و روند تغییر کاربری و ضوابط آنها متفاوت است. در اکثر موارد نیز تغییر کاربری و تفکیک باغات خارج از محدوده حوزه استحفاظی مجموعه باغات قصردشت است که موردتوجه رسانه‌ها و شهروندان قرار می‌گیرد و لازم است رسانه‌ها و شهروندان از نحوه گروه‌بندی و محدوده مجموعه باغات قصردشت مطلع باشند. به عنوان مثال باغات خیابان نیایش در محدوده حوزه استحفاظی باغات قصردشت نیستند.
رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت یکی دیگر از مواردی که باعث اعتراض شهروندان و رسانه‌ها می شود و اغلب نیز تصور می‌شود که مجوز تغییر کاربری داده شده، را تخلفاتی دانست که در کمیسیون ماده صد منجر به صدور رأی ابقا می‌شود و گفت: تخلفات بدین معنی است که فردی بدون داشتن پروانه، اقدام به تغییر کاربری و ساخت‌وساز غیرمجاز کرده است و سپس پرونده به کمیسیون ماده صد ارجاع شده، شهرداری صدور رأی قلع بنا، تخریب و بازگشت به حالت اولیه را از کمیسیون ماده صد درخواست می‌کند، اما اگر اعضای کمیسیون به اجماع برسند که ساختمان باید باقی بماند و در تجدیدنظر هم رأی ابقا داده شود، شهرداری مکلف به پذیرش رأی است.
کریم پور شیرازی با بیان اینکه شهرداری در کمیسیون ماده صد، حق رأی ندارد و جایگاهش تنها انجام شکایت و ادای توضیحات به کمیسیون است، اظهار کرد: اعضای کمیسیون ماده صد عبارتند از نماینده دادگستری، نماینده وزارت کشور (استانداری) و نماینده شورای شهر. به نظر می‌رسد با توجه به شرایط ویژه باغات، در صورت تشکیل کمیسیون ماده صد ویژه باغات که به صورت تخصصی در حوزه استحفاظی باغات قصردشت فعالیت کند، می‌توان به نتایج بهتری رسید. بنابراین می‌توان گفت یکی از راهکارهای بهبود نظارت بر باغات تشکیل کمیسیون تخصصی ماده صد باغات است.
وی در خصوص باغات رهاشده گفت: عمدتاً سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری شهرداری شیراز مدیریت اقدامات و پیگیری‌ها برای حفظ و احیا باغات رها شده را بر عهده دارد. طبق قانون در صورت صدور رأی قضایی شهرداری می‌تواند باغ رهاشده را تصرف کند، هزینه‌های احیای باغ را پرداخت کند و هنگامی که مالک مراجعه کرد هزینه‌ها را با درصد افزایشی که قانون پیش‌بینی کرده، از مالک دریافت کند. مشکلی که در این میان وجود دارد دشواری و کندی فرایند قضایی است. مشکل دیگر فرآیند منابع تأمین هزینه‌ها و حدود اختیارات شهرداری در حفظ و نگهداری باغات رهاشده و به عنوان مثال تصمیم‌گیری در خصوص تغییر گونه گیاهی و کاشت گونه گیاهی جدید است. بنابراین با توجه به پیچیدگی‌های حقوقی باغات رهاشده، در وهله نخست باید یک کارگروه تخصصی حقوقی برای آن تشکیل و جنبه‌های گوناگون حقوقی باغات رهاشده را بسنجند و به راهکاری برای بهبود وضعیت باغات و برنامه‌ریزی برای آن برسند.
رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت با اشاره به باغات گروه یک که به تملک شهرداری درآمده‌اند، افزود: برای باغات تحت‌تملک با توجه به شرایط باغ برنامه‌های مختلفی وجود دارد. برخی از باغات تحت تملک شهرداری قابلیت تبدیل به بوستان عمومی را دارند، مثل باغ خانواده واقع در بلوار مطهری، مسیر پیاده‌راه بهشت و سلامت و... . باغات مثمر نیز برای حفظ و نگهداری به مستأجرانی که از باغداران قدیمی و بومی هستند اجاره داده می‌شود. برخی از باغات را هم کارشناسان و پیمانکاران شهرداری حفظ و نگهداری می‌کنند.
کریم پور شیرازی با بیان اینکه اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت در زمینه حفظ و نگهداری از باغات تنها ارگان متولی نیست، گفت: نیازمند تعاملی چندسویه با حوزه‌های درون شهرداری و نهادها و سازمان‌های ذی‌ربط خارج از مجموعه شهرداری همچون استانداری، جهاد کشاورزی، اوقاف، محیط‌زیست، باغداران، بخش خصوصی و سمن‌ها هستیم. باید برنامه‌ریزی برای حفظ باغات قصردشت به گونه‌ای باشد که اهدافمان در زمینه حفظ و توسعه این مجموعه باغات از یک سو با منافع گروه‌های ذی نفع همچون باغداران همسو شود و از سوی دیگر با تعامل با سازمان‌ها و نهادهای ذی‌ربط بتوانیم در این زمینه به نتیجه برسیم. در واقع همکاری نهادهای دولتی و عمومی باید تسهیل‌گر فعالیت‌های بخش خصوصی و باغداران در حفظ باغات باشد.
وی افزود: به عنوان مثال هم‌اکنون شهرداری شیراز به دنبال پی‌ریزی تعامل با بخش خصوصی و سمن‌ها و تمامی علاقه‌مندان به حفظ و نگهداری باغات به ویژه باغداران است تا با آموزش، شناخت و کمک به تامین منافع همسو با حفظ باغات، ایجاد فرصت‌های اجتماعی و اقتصادی، انگیزه‌های نگهداری از باغات ترغیب شود. در برنامه‌ریزی و ضوابط و مقررات باغات جایگاهی برای تعامل با باغداران و مالکان مشخص نبود. از این رو طی چند ماه اخیر رویکرد برنامه‌ریزی با مردم و تعامل با باغداران بر اساس اصولی ومبانی آکادمیک و آخرین یافته‌های جامعه‌شناسان و برنامه‌ریزان شهری مورد توجه اداره حوزه استحفاظی قرارگرفته است.
رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت با بیان اینکه در این برنامه‌ریزی، اصولی همانند عدالت‌محوری، مشارکت، تعامل و گفتمان در نظر گرفته شده است، خاطرنشان ساخت: ماهیت رفتار برای حفظ مجموعه باغات قصردشت آمرانه و دستوری نیست؛ بلکه ماهیت آن دموکراتیک است. از این رو باید از طریق خرد جمعی به نتیجه رسید و آن نتایج را به اجرا در آورد. در این تعامل دوسویه با باغداران نباید مقتدرانه و استبدادی برخورد کرد، بلکه باید نیازهای آنان را برطرف کرد و به آنها فرصت‌های اجتماعی و انتفاع اقتصادی در راستای حفظ باغات داد. همچنین برای پاسخگویی بهتر به تقاضای باغداران، شکایات و درخواست‌های آنان را طبقه‌بندی کرده و بررسی کرده‌ایم که بیشتر تقاضاها یا شکایات در کدام گروه می‌گنجد.
کریم پور شیرازی افزود: در برنامه‌ریزی جدید علاوه بر تعامل با باغداران، با استفاده از توان و تخصص و ظرفیت موجود در مجموعه شهرداری سعی در برگزاری دوره‌های آموزشی برای باغداران داریم تا آنها را در حفظ باغات توانمند کنیم. به عنوان مثال با استفاده از ظرفیت و توان تخصصی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری، برگزاری دوره‌هایی در زمینه روش‌های جلوگیری از حریق در دستور کار قرار گرفته است. همچنین دوره‌های آموزشی با مضمون تعریف شیوه‌های جدید جمع‌آوری و عرضه محصولات باغی برگزار می‌شود تا باغداران از تکنیک‌های روز بازاریابی آگاه شوند.
وی با بیان اینکه باید فرصت‌های بیشتری را برای مشارکت بین شهرداری و ارگان‌های مرتبط برای حفظ مجموعه باغات قصردشت ایجاد کنیم، اظهار کرد: در این مسیر اگر بخواهیم یک‌سویه عمل کنیم به نتیجه نمی‌رسیم و باید بستری را فراهم کنیم که در آن سازمان حفاظت از محیط‌زیست، جهاد کشاورزی، استانداری، راه و شهرسازی، اوقاف، سازمان ثبت اسناد و املاک و... بتوانند برای حفظ باغات با یکدیگر تعامل کنند. به عنوان مثال اگر بگوییم تفکیک ممنوع است، اما اداره ثبت بدون استعلام از ستاد آبادگری باغات قصردشت اقدام به تفکیک باغ‌ها به پلاک‌های ثبتی کوچک‌مقیاس کند، به نتیجه‌ای نمی‌رسیم، یا اگر به معیارهای سازمان حفاظت از محیط‌زیست بی‌توجه باشیم، طبیعتاً نمی‌توانیم از پتانسیل بالای آنها برای همراهی استفاده کنیم. همچنین جهاد کشاورزی تجربه غنی در زمینه تعامل با باغداران دارد و از طریق تعامل است که مدیریت شهری می‌تواند از پتانسیل همه سازمان‌ها برای حفظ باغات استفاده کند. در واقع مجموعه این اقدامات می‌تواند علاوه بر حفظ باغات قصردشت، یک تجربه ناب مردمسالاری را رقم بزند و زمینه مشارکت شهروندان را در یک فعالیت محیط زیستی فراهم کند.
رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت با اشاره به اینکه منابع آبی در دسترس ما برای آبیاری باغات، منابع محدودی هستند افزود: برای اینکه بتوانیم وضعیت منابع آب را بهبود ببخشیم اقدام به حفر 17 حلقه چاه کرده‌ایم. حفر این چاه‌ها منابع آبیاری جدیدی را برای باغات قصردشت با توجه به کاهش آب قنات‌های موجود فراهم کرده است. همچنین قنات‌های موجود به همت سازمان سیما منظر و فضای سبز شهری مورد لایروبی قرار گرفته و باغاتی را که امکان آبیاری آنها به وسیله قنات و چاه وجود ندارد، با تانکر آبیاری می‌کنیم. همچنین میرآب‌هایی از بین باغداران قصردشتی انتخاب شده‌اند تا آب چاه‌ها را در سطح باغات توزیع کنند. در واقع در زمینه توزیع آب نیز با استفاده از تعامل ایجادشده میان اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت و باغداران، از مشارکت آنها استفاده می‌کنیم. هم‌اکنون بر اساس نوع درختان، میزان آب مورد نیاز، کرت‌بندی‌ها و... ساعت بهره‌گیری باغات از آب مشخص شده است، اما درصدد هستیم که توزیع آب را حجمی کنیم تا سیستم توزیع عادلانه‌تر شود.
کریم پور شیرازی با بیان اینکه همچنین در حال اجرای برنامه‌هایی کوتاه مدت، میان‌مدت و بلندمدت برای جلوگیری از هدررفت آب با کمک سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری شهرداری شیراز هستیم افزود: در برنامه کوتاه‌مدت به باغداران آموزش می‌دهیم که اندازه کرت‌های درختان را کوچکتر کنند؛ چراکه این امر باعث می‌شود میزان آبی که در هر کرت قرار می‌گیرد کمتر شود و هدررفت آب نیز کاهش یابد. در برنامه میان‌مدت تمامی آب‌های موجود برای آبیاری باغات قصردشت را وارد یک چرخه بهینه توزیع می‌کنیم. این برنامه نیز منجر به کاهش میزان هدررفت آب می‌شود. در برنامه بلند مدت نیز درصدد استفاده از سیستم‌های آبیاری مکانیزه همچون آبیاری قطره‌ای هستیم.
وی خاموش‌کردن حریق و مباحث آتش‌نشانی در حوزه باغات را امری کاملاً تخصصی دانست و افزود: نوع حریق و سرعت انتقال آن با سایر نقاط شهر متفاوت است. در این راستا جلساتی مشترک با سازمان آتش‌نشانی برگزار شده و به طور خاص به دنبال ایجاد ایستگاه آتش‌نشانی مخصوص باغات، تجهیز اکیپ‌های موتوری به وسایل مورد نیاز اطفا، و ایستگاه آتش‌نشانی سیار جهت گشت‌زنی در باغات هستیم. همچنین به همت سازمان آتش‌نشانی در حال تشکیل دوره آموزشی باغداران جهت اطفاء حریق باغات هستیم.
رئیس اداره حوزه استحفاظی باغات قصردشت اظهار امیدواری کرد: در صورتی‌که تعامل بین دستگاه‌های مختلف، مردم و بخش خصوصی، سمن‌ها و گروه‌های مختلف برای حفظ باغات قصردشت صورت بگیرد، انشاءالله در نتیجه یک بسیج عمومی باغات حفظ خواهند شد.
 


۱۳۹۷/۰۴/۱۷
منبع : پایگاه اطلاع رسانی شهرداری شیراز
تعداد بازدیدها : ۱۲۷
مطالب مرتبط با این موضوع :
نظری ارسال نشده است
نام :
پست الکترونیک :
شرح :
نظر :   برای ارسال نظر خود، دکمه ارسال را بزنید
کد امنیتی را وارد کنید
sss

بارگذاری و بروزرسانی محتوا : اداره کل ارتباطات و امور بین الملل شهرداری شیراز