گفتوگوی «شهرراز» با داوران جشنواره بین المللی عکس «شیراز امروز»

چند فریم حرف

گاهی برای ساخت یک شهر نیازی به ایجاد خیابان های عریض و تقاطعات طویل نیست، ساخت شهر می تواند در صدای همهمه داوران برای انتخاب گویاترین تصویر از «شیراز امروز» خلاصه شود، برای نشان‌دادن هویت و فرهنگ یک شهر در قاب تصویر. از هیجان و بحث‌های چالشی داوران در سالن کنفرانس اداره کل ارتباطات و امور بین الملل شهرداری شیراز به خوبی پیدا بود که انتخاب عکس‌های برگزیده از بین بین نزدیک به چهارهزار عکس ارسالی به دبیرخانه جشنواره عکس «شیراز امروز» چه‌قدر حساس است. حساسیتی همراه با مسئولیت، تیزبینی و قاطعیت. گاهی بین انتخاب عکس خوب و خوب‌تر نفس در سینه‌ها حبس می‌شد؛ نورپردازی، زاویه دید، کادربندی، زیبایی‌شناسی و از همه مهم‌تر ذهن خلاق عکاس بود که چشم داوران را به عکس خیره می‌کرد و عکس انتخاب می‌شد برای رفتن به مرحله بعد.


مهشید مظلوم/شهرراز/ نگاه داوران برای انتخاب آثار نهایی و برگزیده به حکم تجربه، سال‌ها مطالعه و کسب مهارت در عرصه عکاسی‌؛ نگاهی هنرمندانه، عالمانه و حرفه‌ای است. از سوی دیگر هوشمندبودن عکاس در چگونه ‌دیدن و روایت‌کردن است که سبب درخشش سوژه می‌شود، اینکه عکاس با نگاه خود از پشت دوربینش بتواند جهان شخصی خودش را بسازد و مخاطب عکس را با آن همراه کند، اهمیت بالایی دارد. کاراکتری که عکاس از سوژه می‌سازد، می‌تواند واقعیتی را در طول تاریخ ثبت کند، واقعیتی عینی و ماندگار که از چشمان تیزبین داوران دور نمی‌ماند. پنجمین جشنواره ملی و دومین جشنواره بین المللی عکس شیراز امروز امسال در سه بخش «گردشگری و زیارت»، «عکاسی خیابانی» و بخش ویژه «بافت تاریخی فرهنگی شیراز» برگزار و داوری آثار دریافتی  از 140 عکاس بین المللی و 503 عکاس ایرانی با حضور داوران برجسته و بنام کشورمان همچون اسماعیل عباسی، دکتر محمد ستاری، کیهان ولی‌نژاد، فاطمه کهنسال، علی سامعی، سجاد آورند و بنیامین آل‌علی انجام شد.
 
  • عکاسان از مفهوم مجموعه‌عکس شناخت صحیحی ندارند
اسماعیل عباسی داور جشنواره عکس شیراز امروز و یکی از نام‌آشناترین عکاسان و داوران ایران، مهمان شهر شعر و ادب است تا ببیند کدام عکاس توانسته شیراز را شیرازتر در قاب تصویرش بگنجاند. مترجم، نویسنده، مدرس دانشگاه و داور ده‌ها جشنواره و مسابقه‌ عکس از جمله عناوینی است که در کارنامه کاری وی به چشم می‌خورند. برخی کتاب‌هایی که توسط او تألیف‌شده‌ عبارتند از «آبی که می‌نوشیم»، «بیست سال تئاتر کودک»، «فرهنگ عکاسی» و گنجینه موزه عکسخانه شهر، اما شاید بتوان گفت کتاب دو جلدی و قطور «فتوژورنالیسم» که با ترجمه این استاد عکاسی روانه بازار شده، درخشان‌ترین اثر در میان آثار او است.
اسماعیل عباسی اما نگاهی انتقادی به عکس‌های ارسالی در قالب مجموعه عکس دارد و معتقد است که مجموعه‌عکس، جمع تک‌عکس‌هایی پراکنده نیست که در کنار هم قرار گرفته باشند. او می‌گوید «متاسفانه بیشتر مجموعه‌هایی که برای مسابقات ارسال می‌شوند، چنین هستند و عکاسان از مفهوم مجموعه‌عکس آگاهی و شناخت صحیحی ندارند. بخشی از این عدم‌آگاهی ناشی از آموزش ناصحیح و بخش دیگری ناشی از تحقیق نکردن و پرسشگر نبودن عکاس است.» این استاد و داور عکاسی خطاب به عکاسان جوانی که ذهنشان پر از ایده‌های نو اما دستشان برای گرفتن عکس لرزان است، می‌گوید که « خواندن داستان‌ها و روایت‌ها میتواند برای به تصویر کشیدن ایده‌هایشان به آنها کمک کند.»
 
  •  لزوم تشکیل دبیرخانه دائم جشنواره عکس «شیراز امروز»
دکتر محمد ستاری یکی دیگر از داوران با تجربه جشنواره عکس شیراز امروز نامی آشنا برای اکثر هنرمندان عکاس و فارغ‌التحصیلان رشته عکاسی است. او دارای مدرک دکترا با گرایش عکاسی بوده و عضو هیات علمی گروه عکاسی دانشکده هنرهای تجسمی پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران نیز است. عناوینی همچون عضو هیات موسس انجمن عکاسان ایران، داوری سه دوره عکس ملی و بین‌المللی موزه هنرهای معاصر تهران، داور بیش از 90 جشنواره و مسابقه عکس در ایران، نماینده فدراسیون بین‌المللی فیاپ در ایران از1372 تا 1377 و... در کارنامه فعالیت‌های او دیده می‌شود.
ستاری معتقد است یکی از اتفاقات خجسته‌ای که شهرداری‌ها به عنوان نهادی که قدرت اجرایی و توان مالی مناسبی دارند، رقم زده‌اند، برگزاری جشنواره عکس در راستای حمایت از هنر است، او اما تاکید می‌کند که برای برگزاری بهتر جشنواره عکس شیراز امروز لازم است دبیرخانه دائمی این جشنواره تشکیل و در طول سال فعال باشد و به محض تمام‌شدن این دوره از جشنواره، دبیرخانه بیانیه، اصول و قواعد دوره بعد را به صورت تدوین‌شده اعلام کند. او کیفیت عکس‌های جشنواره عکس شیراز امروز را به‌ویژه نسبت به دو دوره گذشته رضایت‌بخش می‌داند و می‌گوید: با اضافه‌شدن بخش بین‌الملل برای دومین سال متوالی به این جشنواره، دید عکاسان بین‌المللی هم در آن به نمایش درآمد که با خرد جمعی مقرر شد عکس‌های موردقبول در بخش بین‌الملل در بخشی جنبی به نمایش گذاشته شود تا هم آئین‌نامه نقض نشده باشد و هم عکاسان ایرانی با نوع نگاه آنها عکاسان بین‌المللی به سوژه آشنا شوند. همچنین در بخش گردشگری، به دلیل تجربه بیشتر عکاسان خارجی نسبت به عکاسان ایرانی عکس‌های انتخاب‌شده بیشتر از میان عکس‌های آنها بیشتر است.
ستاری به اینجای کلام که می‌رسد نیم‌نگاهی به تجربه‌های مختلفش در برگزاری و داوری جشنواره‌های بین‌المللی عکس می‌اندازد و معتقد است که بخش بین‌الملل جشنواره سبب ارتقای سطح عکاسی در ایران و فراهم‌شدن موقعیت رقابت عکاسان ملی با بین‌المللی می‌شود. این داور برجسته با اشاره به همت شهرداری شیراز برای چاپ کتاب دوره‌های پیشین جشنواره عکس شیراز امروز می‌گوید: ماندگاری، تدوام و استمرار جشنواره‌های عکس به چاپ کتاب بستگی دارد، با وجود اینکه هزینه چاپ کتاب بسیار بالاست اما این کتاب چاپی است که در حافظه ماندگار می‌شود. جشنواره‌های موفق، جشنواره هایی هستند که هر سال کتاب چاپی ارائه می‌دهند.
  • روایت داوری شیراز امروز از روزنه نگاه زنان
فاطمه کهنسال تنها زن در مجموعه داوران جشنواره عکس شیراز امروز است، فردی که حضورش با ذهنی زنانه می‌تواند نگاهی متفاوت را در انتخاب عکس‌ها رقم بزند. کهنسال کارشناس ارشد عکاسی از دانشگاه هنر تهران است و سابقه سال‌ها تدریس عکاسی را در کارنامه خود دارد. او همچنین داور چندین جشنواره عکس همچون جشنواره عکس درنا، نگاه خلاق و دو دوره پیشین جشنواره عکس شیراز امروز بوده است. کهنسال با اشاره به اینکه امسال برای سومین دوره داوری جشنواره عکس شیراز امروز را بر عهده دارد می‌گوید که وجود دبیرخانه دائمی می‌تواند کمک بسیار زیادی به برگزاری این جشنواره و طراحی بخش‌ها و فراخوان‌های مناسب و به‌روز بکند.
او نیز همانند دیگر داوران معتقد است که امسال جشنواره نسبت به دوره‌های گذشته از لحاظ کمی و کیفی آثار ارسال شده شرکت‌کنندگان داخلی و خارجی پیشرفت چشم‌گیری داشته است. اگر در ماه‌های آتی دبیرخانه جشنواره فعالیت خود را آغاز کند در سال آینده جشنواره‌ای بسیار بهتر و پربارتر برگزار خواهد شد. فاطمه کهنسال اضافه‌شدن بخش عکاسی از بافت تاریخی فرهنگی را اتفاقی خوشایند برای جشنواره می‌داند و پیشنهاد می‌کند در دوره‌های آتی برای این بخش عکس‌ها به صورت پروپوزال ارسال، آثار برگزیده طی یک یا دو جلسه کارگاهی تکمیل و خروجی آنها به یک نمایشگاه تبدیل شود.
 
  •  جشنواره عکس شیراز امروز می‌تواند به برندی برای شیراز تبدیل شود
غنای یک جشنواره عکس را می‌توان از ترکیب داورانش دریافت. ترکیب تجربه داوران پیشکسوت و جسارت داوران جوان، به انتخاب عکس‌های خوب اما متمایز می‌انجامد. در پنجمین دوره ملی و دومین دوره بین‌المللی جشنواره عکس شیراز امروز نیز داوران جوان پابه‌پای پیشکسوتان حضور داشتند و بین عکس‌های خوب، بد و خوب‌تر دست به انتخاب زدند. از میان داوران جوان می‌توان به علی سامعی، کیهان ولی‌نژاد، سجاد آورند و بنیامین آل‌علی اشاره کرد.
علی سامعی نماینده فیاپ و PSA در ایران، مدیر کلوپ عکس فوکوس و عضو فدراسیون بین المللی هنر عکاسی است. او تاکنون بیش از 110 جایزه ملی و جهانی کسب کرده و عضو هیات داوران جشنواره‌های بین‌المللی در کشورهای فرانسه، ایرلند، چین، مصر، ترکیه و ... بوده است. سامعی با نگاهی که ناشی از تجارب بین المللی‌اش است برگزاری نمایشگاه عکس توسط شهرداری‌ها را امری مرسوم در سایر کشورها همچون ترکیه می‌داند و معتقد است که جشنواره عکس شیراز امروز بعد از پنج سال تجربه، بهبود کیفیت عکس‌ها و اضافه‌شدن قسمت بین‌المللی حالا می‌تواند به جشنواره‌ای شاخص و برندی برای شهر شیراز به عنوان شهری تاریخی، فرهنگی و ادبی تبدیل شود. برندی که می‌تواند در زمان برگزاری لنز دوربین عکاسان سراسر دنیا را به خود معطوف کند. وی با اشاره به برگزاری جشنواره عکس در شهرهایی چون تبریز، بیرجند و مشهد می‌گوید که برگزاری جشنواره عکس در شیراز باید با کیفیت و استانداردهای بالاتر از سایر شهرها باشد.
سامعی معتقد است که رقابت عکاسان داخلی با عکاسان بین‌المللی باعث ارتقا دید و ذهن عکاسان ایرانی می‌شود و جنبه آموزشی برای آنها خواهد داشت چون «برای قوی بودن باید رقیب نیز قوی باشد.» همچنین از سوی دیگر اضافه‌شدن قسمت بین‌الملل به این جشنواره، برای شهرداری نیز جنبه معرفی و تبلیغ بیشتر شهر شیراز در اذهان بین‌المللی و جذب گردشگر و استفاده از ایده‌های عکاسان خارجی و داخلی برای زیباسازی ‌سطح شهر را دارد. او نیز همانند سایر داوران بر ایجاد دبیرخانه دائم تاکید می‌کند و می‌گوید که دبیرخانه می‌تواند در طول سال با برگزاری کارگاه‌های آموزشی جشنواره را در ذهن عکاسان زنده نگه دارد. وی همچنین پیشنهاد برپایی نمایشگاه عکس‌های برگزیده در سطح شهر مانند ایستگاه های مترو را نیز می‌دهد، چون معتقد است که این امر موجب افزایش تعداد بازدیدکنندگان و ارائه پیشنهادات مختلف از سوی شهروندان می‌شود.
 
  •  با ثبت جهانی آثار فارس و شیراز، وظیفه عکاسان سنگین‌تر شده است
بنیامین آل‌علی عکاس مستند خبری و اجتماعی یکی دیگر از داوران جشنواره بین‌المللی عکس شیراز امروز است که تاکنون در جشنواره‌های عکاسی افدستا، رضوی و ... مقام کسب کرده است. او معتقد است که با اضافه شدن بخش بین الملل به جشنواره عکس «شیراز امروز» کیفیت نمایشگاه و عکس‌ها ارتقا یافته و این می‌تواند بنیانی برای تداوم برگزاری و افزایش کیفیت عکس‌ها باشد. آل‌علی این نکته را گوشزد می‌کند که حالا با ثبت جهانی شدن آثار تاریخی استان فارس و شهر شیراز عکاسان و نهادهای مختلف وظیفه سنگین‌تری بر عهده دارند و آن این است که باید بتوانیم این آثار را به بهترین نحو به جهان نشان دهیم و شهرداری شیراز می‌تواند با برگزاری جشنواره عکس و انتشار کتاب آن به مستندسازی و نشان دادن تاریخ پرفراز و نشیب این دیار به جهانیان، جذب گردشگر و غنی‌سازی آرشیو تصویری از این آثار نقشی اساسی ایفا کند. وی افزود: در پنجمین دوره ملی و دومین دوره بین‌المللی جشنواره عکس شیراز امروز شاهد شرکت بسیاری از شهروندان هستیم، اما متاسفانه بخشی با عنوان رقابت مردمی در جشنواره وجود ندارد. امیدوارم این بخش در سال‌های آینده به جشنواره اضافه شود چون با عکاسی، افراد زیبادیدن و زیبایی‌شناسی را می‌آموزند.
 
  • بهره گیری از حضور داوران برجسته با برگزاری کارگاه های تخصصی برای عکاسان
اما با پایان یافتن داوری‌ها، 36 عکس در بخش گردشگری، 27 عکس در بخش عکاسی خیابانی و 3 مجوعه عکس در بخش ویژه که مربوط به بافت تاریخی شیراز است، برگزیده شد. 140 عکاس بین‌المللی و 503 عکاس ایرانی در این جشنواره شرکت کردند و از  4 هزار و 500 آثار رسیده به دبیرخانه بیش از یک هزار و 500 اثر متعلق به هنرمندان داخلی و 475 اثر مربوط به عکاسان خارجی بود. این آثار طی سه روز (روزانه 10 ساعت) داوری شدند.
همچنین در حاشیه پنجمین جشنواره ملی و دومین جشنواره بین المللی عکس شیراز امروز مجموعه کارگاه‌های آموزشی «یک نشست یک فریم» شامل کارگاه «ویژگی‌های مجموعه عکس» با حضور استاد اسماعیل عباسی، کارگاه «قواعد جشنواره‌های بین المللی» با حضور علی سامعی، کارگاه «بررسی موردی آثار یک عکاس دوره قاجار» با حضور دکتر محمد ستاری، کارگاه «پیشنهادی برای هدفمند دیدن» با حضور سجاد آورند و کارگاه «بنیان‌های شکل‌گیری نگاه عکاسانه در ایران» با حضور کیهان ولی‌نژاد به همت اداره کل ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری شیراز طی روزهای 12، 13 و 14 تیرماه در مرکز اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد.
 


۱۳۹۷/۰۴/۱۸
منبع : پایگاه اطلاع رسانی شهرداری شیراز
تعداد بازدیدها : ۷۱
مطالب مرتبط با این موضوع :
نظری ارسال نشده است
نام :
پست الکترونیک :
شرح :
نظر :   برای ارسال نظر خود، دکمه ارسال را بزنید
کد امنیتی را وارد کنید
sss

بارگذاری و بروزرسانی محتوا : اداره کل ارتباطات و امور بین الملل شهرداری شیراز